Sri Lanka se hof bevind 15 mans skuldig oor Paassondag-bomaanvalle

Vyftien mans is skuldig bevind op duisende terrorisme-aanklagte ná die 2019-Paassondagaanvalle in Sri Lanka, terwyl nuwe ondersoeke na beweerde betrokkenheid uit die geledere van die staat voortgaan.

22 September 2026

'n Vloot met skepe van vyf lande tydens Operasie Blywende Vryheid in die See van Oman. (Foto: Amerikaanse Vloot/PH3 Alta I. Cutler)

Sri Lanka se hooggeregshof het 15 mans skuldig bevind in verband met die 2019-Paassondag-bomaanvalle, waarin volgens verskillende talle tussen 270 en 279 mense dood is. Volgens hofverslae is 14 van die 24 beskuldigdes op alle aanklagte skuldig bevind en nog een op sommige aanklagte, terwyl nege vrygespreek is.

Die drie-regterbank het die mans skuldig bevind op aanklagte wat moord, sameswering om terrorisme te pleeg en die besit van vuurwapens en plofstof ingevolge die voorkoming van terrorismewet insluit. Hulle is aangekla dat hulle die selfmoordbomaanvallers wat op 21 April 2019 drie luukse hotelle en drie kerke getref het, gehelp en bygestaan het. Die aanvalle was die dodelikste in Sri Lanka sedert die einde van die burgeroorlog in 2009, en het volgens verskillende berigte 270 tot 279 mense dood en meer as 500 beseer gelaat, met 45 buitelanders onder die oorledenes.

Die voorsittende regter het in 'n oorvol hof aangekondig dat vonnisoplegging later Dinsdag sou plaasvind. 'n Hofverrigting is later verdaag om die vonnisse aan te hoor, terwyl dosyne polisielede en kommando's buite die hof vir veiligheid ingestaan het terwyl die uitsprake voorgelees is.

Die beskuldigdes het in pare met handboeie aan die hooggeregshof in Colombo opgedaag nadat hulle in twee tronkbussies aangevoer is. Alle selfmoordbomaanvallers wat die kerke en hotelle getref het, is in die ontploffings dood, en die 25 mans wat oorspronklik aangekla is, was almal uit Sri Lanka se Moslem-minderheid; een van hulle is later in aanhouding dood, wat die aantal beskuldigdes tot 24 verminder het.

Die saak het reeds regsgeskiedenis in Sri Lanka gemaak, met aanklaers wat 23 270 aanklagte in dieselfde saak aanhangig gemaak het. Die mans is ingevolge die voorkoming van terrorismewet vervolg. Plaaslike berigte het aangedui dat sommige van die skuldigbevindinge tot die doodstraf kan lei, hoewel Sri Lanka sedert 1976 geen teregstellings uitgevoer het nie en doodsvonnisse tipies na lewenslange gevangenisstraf omgeskakel word.

Onder dié wat op alle aanklagte skuldig bevind is, tel Mohamed Naufar, wat aanklaers volgens hofstukke as die leier geïdentifiseer het wat ondersteuning aan die agtman-selfmoordspan wat die aanvalle uitgevoer het, verleen het. In ander berigte is Naufer Moulavi as die meesterbrein onder dié wat skuldig bevind is, beskryf, terwyl drie van die beskuldigdes in Desember 2020 ook deur Amerikaanse owerhede op terrorismeverwante misdrywe in verband met die bomaanvalle aangekla is. Vyf Amerikaners was onder die oorledenes.

Die meeste slagoffers was Sri Lankaners, baie van hulle kinders. Onder die dood is die bekende sjef Shantha Mayadunne en haar dogter, 'n jong gesin van vyf, minstens agt personeellede van die geteikende hotelle en vyf lede van dieselfde familie uit die westelike stad Negombo. Buitelandse slagoffers het 11 Indiërs, agt Britte en vyf Amerikaners ingesluit, asook burgers van Australië, Bangladesj, Sjina, Denemarke, Japan, Nederland, Portugal, Spanje, Swede, Switserland en Turkye.

Sri Lanka se Rooms-Katolieke Kerk het die skuldigbevindinge verwelkom. Die priester Jude Fernando is aangehaal dat hy gesê het: "Uiteindelik het ons geregtigheid," en dat dit "'n lang tyd geneem het" om hierdie punt te bereik.

Die oorlewende Teresa Fernando, wat kopbeserings opgedoen het, het gesê slagoffers het die hof kom bywoon om geregtigheid te ontvang. Sy het gesê: "Ons het vandag hierheen gekom as slagoffers van hierdie aanval om geregtigheid te ontvang," en bygevoeg: "Wat ook al die hof sê... ons sal ons hoofde buig en dit aanvaar."

In die nasleep van die aanvalle is owerhede in die parlement daarvan verwittig dat 'n waarskuwing van Indië oor die dreigende dreigement nie behoorlik met die veiligheidsowerhede gedeel is nie. In 2023 het die hooggeregshof die destydse president Maithripala Sirisena beveel om miljoene in vergoeding aan die slagoffers te betaal, nadat die hof hom aanspreeklik gehou het vir nasionale-sekuriteitsversaking wat tot die aanvalle gelei het. Twee voormalige senior amptenare is verlede maand ter dood veroordeel vir kriminele nalatigheid wat tot die bomaanvalle gelei het, hoewel doodsvonnisse in die praktyk gewoonlik na lewenslange gevangenisstraf omgeskakel word. Slagoffers en ondersteuners het vir jare gereelde betogings gehou om geregtigheid vir die Paassondagslagoffers te eis.

Teen die agtergrond van die verhoor loop daar 'n afsonderlike en hoogsensitiewe ondersoek na beweerde skakels tussen elemente binne die Sri Lankaanse staat en diegene wat vir die aanvalle verantwoordelik gehou word. Die voormalige intelligensiehoof Suresh Sallay is in aanhouding ná beskuldigings dat hy die "meesterbrein" was wat die bomaanvalle saam met Islamitiese ekstremiste gereël het, iets wat hy ontken. Ondersoekers het volgens hofstukke aangevoer dat die netwerk gekweek is om 'n veiligheidsbedreiging te skep wat politieke steun vir die Rajapaksa-familie sou versterk, wat maande ná die aanvalle met Gotabaya Rajapaksa se verkiesing as president weer aan bewind gekom het. 'n Dokumentêr deur die Britse uitsaaier Channel 4 het vroeër soortgelyke aantygings uitgesaai, met fluitjieblasers wat beweer het dat die aanvalle toegelaat is om te gebeur om die Rajapaksas se gewildheid te verhoog. Gotabaya Rajapaksa, wat verbied is om die land te verlaat, ontken hierdie aantygings en het die hof genader om moontlike arrestasie in verband met die ondersoeke te probeer voorkom.

Volgens hofstukke is Gotabaya Rajapaksa deur ondersteuners die eer gegee dat hy as voormalige verdedigingshoof ná 'n dekadelange burgeroorlog in 2009 die Tamil-separatiste verslaan het. Die Rajapaksa-familie het Sri Lankaanse politiek bykans twee dekades lank oorheers, maar sy kamp het aantygings oor staatsbetrokkenheid by die Paassondagaanvalle verwerp.

Kommentaar